Działy Muzeum XX Czartoryskich

XI - Dział sztuki starożytnej

Kierownik: dr Dorota Gorzelany

Dział posiada 3617 zabytków, z czego do Fundacji należy ponad 2500 obiektów, pozostałe są własnością Muzeum Narodowego w Krakowie (ponad 800 obiektów) i rodziny Potockich z Krzeszowic. Zbiór ten jest w Polsce drugim, co do wielkości i wartości po zbiorze sztuki starożytnej w Muzeum Narodowym w Warszawie.

Zabytki Fundacji, zakupione w 2. połowie XIX wieku przez księcia Władysława Czartoryskiego, pochodzą głównie z terenu Egiptu, Grecji, Etrurii, cesarstwa rzymskiego. Datowane są na okres od III tysiąclecia przed Chr. do VII wieku po Chr.

Do najcenniejszych zabytków egipskich należą:

• stela Merera, nomarchy Górnego Egiptu (ok. 2155-2040 przed Chr.)
• sarkofag i kartonaż z mumią kapłanki Asetemachbit (X/IX w. przed Chr.)
• sarkofag z mumią kobiety Tachenemti (2 poł. VIII w. przed Chr.), poddaną badaniom radiologicznym i tomograficznym
• zbiór fragmentów papirusów z tekstami Księgi Umarłych (koniec XVI w. - koniec IV w. przed Chr.)
  • fragment papirusu kapłana Neferhotepa (XVI/XV w. przed Chr.)
  • fragment papirusu kapłana Paszerenmina (koniec IV w. przed Chr.)
• portrety mumiowe (pocz. III w. po Chr.)
• portret kobiety
• portret mężczyzny

Cennym zabytkiem z terenów wschodnich basenu Morza Śródziemnego jest fenickie naczynie z brązu służące do składania ofiary płynnej znalezione na Cyprze (ok. VII w. przed Chr.)

Zabytki greckie reprezentują m.in.:

• kyliks czarnofigurowy Malarza Amazisa (550-540 przed Chr.)
• amfora czarnofigurowa malarza Grupy Leagrosa (ok. 515-490 przed Chr.)
• kyliks czerwonofigurowy Onezimosa (500-480 przed Chr.)
• hydria czerwonofigurowy Malarza Nauzykai (ok. 460-450 przed Chr.)
• lekyt białogruntowany Malarza z Monachium 2335 (ok. 440 przed Chr.)
• medaliony z dna srebrnych czar (koniec III w. przed Chr.)
• hellenistyczne figurki terakotowe z warsztatów Tanagry i Myriny

Najważniejszymi obiektami etruskimi są:

• dwie złote bransolety (VIII/VII w. przed Chr.)
• terakotowa pokrywa urny w formie głowy męskiej (2 poł. VI w. przed Chr.)
• reliefowe zwierciadło z brązu z Prometeuszem (Vulci, połowa IV w. przed Chr.)
• trzy terakotowe sarkofagi (warsztaty Tuskanii, II-I w. przed Chr.)

Duży zespół stanowią zabytki rzymskie m.in.:

• głowa portretowa starego mężczyzny ze steli nagrobnej (50-30 przed Chr.)
• posąg Wenus typu Medici (początek I w. po Chr.)
• fresk pompejański ze sceną sakralno-idylliczną (63-79 po Chr.)
• mozaika z Ostii (II w. po Chr.)
• fragmenty sarkofagów wczesnochrześcijańskich (380-400 po Ch.)
  • Chrystus w scenie Traditio legis
  • Apostołowie z wieńcami

W grupie zabytków koptyjskich znajdują się fragmenty tkanin i płaskorzeźb:

• fragment tkaniny (V w. po Chr.)
• płyta z delfinem (V-VI w. po Chr.)

W dziale przechowywana jest również grupa ponad 500 zabytków archeologii pradziejowej pochodzących z terenu Polski:

• grupa naczyń
• kultury łużyckiej z Manieczek i Dobieszewka (ok. 1100- ok. 400 przed Chr.)
• popielnica twarzowa z Samostrzela (550-400 przed Chr.)
• części uzbrojenia
• miecz z Jazłowca, kultura wysocka? (ok. 900-750/700 przed Chr.)
• topór (2300-1600 przed Chr.)
• nagolennik z brązu, kultura łużycka (ok. 550-450 przed Chr.)
• biżuteria
• naszyjnik i bransolety kultury łużyckiej, Sieniawa, (ok. 1100-900 przed Chr.)
• zapinka binoklowata z Gorzyc, kultura łużycka (ok. 550-450 przed Chr.)
• naszyjnik srebrny (XI-1 poł. XII w. po Chr.)

Najważniejsze zabytki stanowiące własność Muzeum Narodowego w Krakowie pochodzą głównie z darów:

• zespół zabytków punickich z wykopalisk w Kartaginie ofiarowanych przez A. Grubissicha de Keresztur
  • stela wotywna (2 poł. III - pocz. II w. przed Chr.)
• zabytki z północnych wybrzeży Morza Czarnego przekazane m.in. przez A.Sulkiewicza i I. Terleckiego
  • lekyt czarnofigurowy, krąg Malarza Class of Athens 581 (500-490 przed Chr.)
  • kantaros czarnopokostowany (2 poł. IV- pocz. III w. przed Chr.)
• zespół naczyń palestyńskich i cypryjskich pozyskany po II wojnie przez W. i V. Włochów ze zbiorów Instytutu Archeologii w Londynie
• amulety egipskie należące do kolekcji K. Schmidta-Ciążyńskiego

Depozyt Rodziny Potockich z Krzeszowic stanowi 145 obiektów, głównie rzeźb i płaskorzeźb rzymskich:

• stela nagrobna dwóch kobiet (20 przed Chr.-20 po Chr.)
• tors męski w typie Doryforosa Polikleta (1 połowa II w. po Chr.)
• posąg kobiety w typie Kory Praksytelesa (14-68 po Chr.)
• fragment sarkofagu ze sceną dionizyjską (pocz. III w. po Chr.)
• fragment sarkofagu ze sceną batalistyczną (1 poł. III w. po Chr.)
• fragment sarkofagu wczesnochrześcijańskiego ze sceną sądu Piłata (ok. 400 po Chr.)

Dział XII - Dział malarstwa zachodnioeuropejskiego

Kierownik: starszy kustosz Janusz Wałek

W dziale znajduje się ponad 1500 obiektów (tym część Muzeum Narodowego w Krakowie). Najcenniejszym dziełem jest

• Dama z Gronostajem Leonarda da Vinci,

oraz inne ważne obrazy:

• Krajobraz z miłosiernym Samarytaninem Rembrandta van Rijn,
• portret Izabeli królowej Danii Mistrza legendy św. Marii Magdaleny,
• Brutus i Porcja Michele da Verona,
• Zwiastowanie Diericka Boutsa,
• Zwiastowanie Mistrza Jerzego,
• Ukrzyżowanie Mistrza Piety.

a także:

• zespoły wczesnego malarstwa włoskiego i niderlandzkiego,
• zespoły malarstwa holenderskiego,
• szesnastowieczne portrety szkoły francuskiej,
• zespół miniatur Wincentego Lesseura z portretami wybitnych osobistości,
• obrazy
  • J.P.Norblina,
  • A. 0rłowskiego,
• zespół portretów rodziny Czartoryskich (XVIII-XIX w).

Inne cenne obiekty będące własnością Muzeum Narodowego, ale znajdujące się w Muzeum Czartoryskich to:

• Madonna z św. Katarzyną i św. Franciszkiem Lorenzo Lotto,
• Kazanie św. Jana Chrzciciela Pietera Breughela Młodszego.

Dzieła te znajdują się w galerii malarstwa zachodnioeuropejskiego w części muzeum zwanej Pałacem.

Dział XIII - Dział rzemiosła artystycznego

Kierownik: starszy kustosz Katarzyna Kopera-Banasik

Dział posiada około 7 700 własnych obiektów i prawie 4 000 depozytów.

Najważniejsze obiekty to zespoły:

• średniowieczne emalie z Limonges,
• wczesna renesansowa majolika włoska,
• wczesna porcelana miśnieńska,
• złotnictwo XVI w. -1 poł.XIX w.,
• dywany perskie tzw.polskie, Pamiątki Puławskie.
• tapiseria renesansowa ok. 1500, Bruksela „Złoty deszcz”; Georg Hoffman
• puchar w kształcie pawia, Wrocław,
• Misa królowej Anny Jagiellonki,
• zegary,
• astrolabium.

Zbiory są udostępnione dla zwiedzających na I piętrze Pałacu.

Dział XIV - Zbrojownia

Kierownik: prof. Zdzisław Żygulski jun.

Dział posiada 1290 obiektów.

Najcenniejsze z nich to:

• tzw. tarcza wróżebna króla Jana III Sobieskiego,
• bogata kolekcja tureckich siodeł, czapraków i kałkanów oraz broni białej
• części wielkiego garnituru renesansowej, mediolańskiej zbroi arcyksięcia Albrechta VII Niderlandzkiego

Obiekty tego działu są ekspnowane w salach I piętra Pałacu i w Klasztorku.

Dział XV - Gabinet rycin i rysunków

email: muzczart@wp.pl

Kierownik: starszy kustosz Ewa Nogieć-Czepiel

Dział posiada około 53 000 obiektów własnych i około 500 depozytów. Znaczna część kolekcji rycin ma charakter ikonograficzny i obejmuje zespół portretów osobistości polskich i obcych, ryciny o tematyce historycznej i religijnej oraz widoki miast.

Do najcenniejszych zbiorów należą:

• zespoły rysunków
  • J. P. Norblina,
  • Sinibaldo Scorzy
  • Domenico Tiepolo oraz
• zespół rysunków szkół zachodnioeuropejskich od XVI do XVIII wieku w tym:
  • Gerarda Davida,
  • Pietera Breugela,
  • Hansa Bola,
  • Martina de Vos,
  • Johannesa Wierix'a,
  • Jana Josephsz van Goyena,
  • J. P. Hackerta,
  • Hubert Roberta,
  • Andre Le Bruna.

Zachował się także zbiór rysunków rodziny Czartoryskich i rysunki Tadeusza Kościuszki.

W dziale znajdują się także duże zespoły rycin wczesnych mistrzów włoskich oraz

• J. P. Norblina,
• Jacques'a Callota,
• Stefano Della Belli,
• Le Prince,
• Daniela Chodowieckiego,
• Jeremiasza Falcka,
• Jana Ziarnko,
• Romeyna de Hooghe
• Francesco Bartolozziego.

Ponadto Gabinet posiada ryciny Dürera, Rembrandta i manierystów antwerpskich. Zachowała się też niewielka kolekcja płyt graficznych, klocków i kamieni litograficznych.

Zbiory działu są udostępniane gabinetowo, jedynie pojedyncze obiekty są eksponowane na I piętrze Pałacu i w Klasztorku.

Muzeum Czartoryskich
31-017 Kraków, ul. Św. Jana 19
tel: 012/422 55 66; tel./fax: 012/292 64 64

Muzeum Narodowe w Krakowie e-mail: dyrekcja@muz-nar.krakow.pl

  © 2001 webkreator